علی داناییفرد؛ بنیانگذار تاج کبیر و پدر معنوی استقلال
علی داناییفرد، نامی آشنا برای قدیمیهای فوتبال ایران و یکی از ارکان اصلی شکلگیری باشگاه استقلال است. او که به عنوان «پدر معنوی استقلال» شناخته میشود ، نه تنها نخستین مربی تاریخ این باشگاه بود، بلکه رکورددار بیشترین سالهای حضور روی نیمکت آبیپوشان و پرافتخارترین مربی این تیم از نظر تعداد جامهای رسمی نیز میباشد . علی داناییفرد در ۲ مهر ۱۳۰۰ در تهران دیده به جهان گشود و در ۱۴ آبان ۱۳۵۸، پس از سالها خدمت به فوتبال ایران، چشم از جهان فروبست .
از دو و میدانی تا بنیانگذاری یک امپراتوری
علی داناییفرد پیش از ورود به دنیای فوتبال، در رشته دو و میدانی فعالیت میکرد و در ۱۷ سالگی موفق به کسب مقام دوم مسابقات کشوری شد . او مربیگری را با تأسیس سه تیم ایرج، سلم و تور در سال ۱۳۲۳ آغاز کرد. تیم تور با مربیگری او چندین دوره پیاپی قهرمان مسابقات خردسالان شد و بازیکنان بزرگی چون محمود بیاتی، ژرژ مارکاریان و بیوک جدیکار را به فوتبال ایران معرفی کرد .
در سال ۱۳۲۴، باشگاه دوچرخهسواران که تا آن زمان تنها در رشته دوچرخهسواری فعالیت داشت، تصمیم گرفت تیم فوتبال هم تشکیل دهد. داناییفرد که با تیم تور خود موفق به شکست تیم قدرتمند کارگر آبادان شده بود، مورد توجه این باشگاه قرار گرفت و به دوچرخهسواران پیوست. از سال ۱۳۲۵، تیم تور با نام دوچرخهسواران وارد مسابقات شد .
تولد تاج؛ نقطه عطفی در تاریخ فوتبال ایران
در سال ۱۳۲۸، علی داناییفرد به همراه جمعی از پیشکسوتان، در تصمیمی تاریخی با تغییر نام باشگاه از دوچرخهسواران به «تاج» موافقت کرد. این تغییر نام به دلیل گسترش فعالیتهای باشگاه در رشتههای مختلف ورزشی صورت گرفت و بدین ترتیب، باشگاه تاج متولد شد که بعدها پس از انقلاب، به استقلال تغییر نام داد .
دوران مربیگری؛ ۲۲ سال افتخارآفرینی
علی داناییفرد از سال ۱۳۲۵ تا ۱۳۴۸ – به جز دو دوره کوتاه – هدایت تیم اول باشگاه را بر عهده داشت و در این مدت، رکورد ۲۲ سال مربیگری در تاریخ استقلال را از آن خود کرد . او در سالهای ابتدایی، همزمان بازیکن و مربی تیم بود و در پست هافبک چپ بازی میکرد، اما پس از درخشش بیوک جدیکار در این پست، جای خود را به او داد و تنها به مربیگری پرداخت .
از مهمترین افتخارات دوران مربیگری او میتوان به موارد زیر اشاره کرد :
-
قهرمانی در اولین دوره جام قهرمانی ایران (جام منطقه ای) ۱۳۳۶
-
۸ قهرمانی در مسابقات قهرمانی باشگاههای تهران (۱۳۲۸، ۱۳۳۱، ۱۳۳۵، ۱۳۳۶، ۱۳۳۸، ۱۳۴۰–۱۳۳۹، ۱۳۴۱، ۱۳۴۸–۱۳۴۷)
-
۴ قهرمانی در جام حذفی باشگاههای تهران (۲۷–۱۳۲۶، ۱۳۳۰، ۳۸–۱۳۳۷، ۱۳۳۹)
-
قهرمانی در جام تاج ۱۳۳۷
-
قهرمانی در جام بینالمللی میلز هندوستان ۱۳۴۸
مجموع این افتخارات، ۱۳ جام رسمی را برای باشگاه تاج به ارمغان آورد و داناییفرد را به رکورددار تعداد جامهای رسمی در تاریخ باشگاه استقلال تبدیل کرد .
او در ۱۶ فروردین ۱۳۴۷ روی نیمکت تاج نشست و در نخستین شهرآورد تاج برابر پرسپولیس، تیمش را هدایت کرد . در پایان سال ۱۳۴۸، جای خود را به زدراکو رایکوف، مربی برجسته یوگسلاوی، داد .
پیشگام فوتبال بانوان در ایران
یکی از جنبههای کمتر شناخته شده اما بسیار ارزشمند زندگی علی داناییفرد، نقش او در بنیانگذاری فوتبال بانوان در ایران است. او در اواخر دهه ۱۳۴۰ و پس از واگذاری هدایت تیم اصلی تاج به رایکوف، به راهاندازی تیم فوتبال بانوان تاج همت گماشت. در آن زمان، باشگاه تاج در این زمینه پیشگام بود و داناییفرد سه سال مربیگری و هدایت تیم بانوان تاج را بر عهده داشت. هرچند به دلیل عدم استقبال سایر باشگاهها، این مسابقات پس از مدتی متوقف شد، اما نام او به عنوان یکی از پیشگامان این حوزه در تاریخ ثبت شده است .
میراث خانوادگی؛ ادامه راه توسط فرزندان
عشق و علاقه به فوتبال در خانواده داناییفرد موروثی بود. پسر او، ایرج داناییفرد، از بازیکنان مطرح تیم ملی ایران در جام جهانی ۱۹۷۸ آرژانتین بود و گل تاریخی ایران به اسکاتلند را به ثمر رساند . دخترش، میترا داناییفرد، نیز راه پدر را ادامه داد و به یکی از مربیان فوتبال بانوان ایران تبدیل شد و میراث خانوادگی را در این باشگاه زنده نگه داشت .
درگذشت؛ پایان یک دوران
علی داناییفرد سرانجام در ۱۴ آبانماه سال ۱۳۵۸، و تنها چند ماه پس از انقلاب اسلامی، بر اثر بیماری کبد و سرطان روده در تهران درگذشت . پیکر او در بهشت زهرا به خاک سپرده شد. جالب اینکه ۳۱ سال بعد، درست در چهاردهم آبانماه ۱۳۹۰، شاگرد وفادار او، منصور پورحیدری نیز چشم از جهان فروبست تا این تاریخ برای همیشه در تقویم استقلال به یادگار بماند .
علی داناییفرد نه تنها یک مربی، که یک معمار بود. او بنیانهای باشگاهی را گذاشت که بعدها به یکی از پرطرفدارترین و پرافتخارترین تیمهای آسیا تبدیل شد. به قول نویسندگان، استاد و شاگرد (داناییفرد و پورحیدری) از منظر منش، وفاداری، خدمات و افتخارآفرینی قرابتهای زیادی به هم داشتند . روحش شاد و یادش گرامی باد.
